Toàn tỉnh hiện có trên 75 ngàn người Chăm sinh sống tập trung ở 22 làng thuộc 6 huyện, thành phố. Trong những năm qua, Nhà nước đã có nhiều chính sách hỗ trợ kết hợp nguồn lực đóng góp của nhân dân phát triển hệ thống giao thông, thủy lợi, trường học, cơ sở y tế, phát triển làng nghề truyền thống, nước sạch sinh hoạt, cải thiện nhà ở cho người nghèo, khai hoang đất sản xuất…

Nhờ đó đã tạo động lực thúc đẩy mạnh mẽ tiến trình xây dựng nông thôn mới, nâng cao toàn diện đời sống người dân vùng đồng bào dân tộc Chăm. Nông dân các làng Chăm ứng dụng hiệu quả nhiều mô hình mới vào sản xuất nông nghiệp như “1 phải, 5 giảm”, liên kết sản xuất lúa chất lượng cao chế biến bún khô xuất khẩu, chăn nuôi gia súc vỗ béo, trồng bắp lai nâng cao thu nhập.
Đến với các làng Chăm, chúng tôi gặp cán bộ và nhân dân nhộn nhịp chuẩn bị đón Katé diễn ra tại các đền tháp vào sáng ngày 23-10 sắp tới, nhằm ngày mùng một tháng bảy Chăm lịch. Ban quản lý các khu dân cư treo băng rôn Chào mừng Lễ hội Katé kết hợp tuyên truyền vận động nhân dân chấp hành tốt an toàn giao thông, vệ sinh môi trường nông thôn. Anh Thành Văn Phong, Trưởng Ban quản lý thôn Bỉnh Nghĩa (Bắc Phong, Thuận Bắc) phấn khởi cho biết toàn thôn có 600 hộ với trên 3.500 nhân khẩu. Nhờ các dự án hỗ trợ của chương trình xây dựng nông thôn mới giúp nhân dân kiên cố hóa hệ thống kênh tưới, bê-tông giao thông nông thôn tạo điều kiện cho bà con nông dân vươn lên làm giàu.
Thành Ý thuộc xã Thành Hải là làng Chăm duy nhất của Tp. Phan Rang- Tháp Chàm chuẩn bị vui đón Katé trong tinh thần gắn lễ hội với vận động nhân dân đoàn kết chung tay xây dựng nông thôn mới. Toàn thôn có 381 hộ với 1.684 nhân khẩu sinh sống dựa vào nguồn thu nhập của 110 ha ruộng ba vụ lúa kết hợp chăn nuôi gia súc có sừng. Nông dân ứng dụng thiết bị cơ giới và tiến bộ kỹ thuật vào canh tác đưa năng lúa đạt bình quân 65-70 tạ/ha. Số hộ nghèo của địa phương hiện còn 8 hộ do già yếu, neo đơn. Ngừng tay treo băng rôn “Chào mừng Lễ hội Katé”, anh Châu Kim Mỹ, Trưởng Ban quản lý thôn Thành Ý cho biết năm nay làm ăn mùa màng thắng lợi, bảo đảm đời sống sung túc nên bà con đón mừng Katé nô nức hơn các năm trước.
Đến với làng Chăm Phước Đồng thuộc xã Phước Hậu (huyện Ninh Phước), gặp lại Cả sư Đổng Bạ vui mừng nói, năm nay bà con đón mừng Katé phấn khởi lắm. Phước Đồng vừa hoàn thành việc xây dựng mới Đền thờ Po Klaong Girai (Pô Klong Girai) với kinh phí trên 500 triệu đồng do bà con các làng Chăm và các mạnh thường quân đóng góp. Đền mới xây dựng có diện tích 70 m2 trên nền đất 800 m2 và các công trình phụ trợ thay thế đền thờ cũ qua nhiều năm sử dụng đã hư hỏng. Hội đồng chức sắc Chăm Bàlamôn làm lễ khánh thành đền thờ vào ngày 18-10. Các nghệ nhân làng Mỹ Nghiệp phục chế y trang Po Klaong Girai, hoàng hậu Bia Nai Kuen và thần giữ cửa Pô Ginuer Matri. Y trang mới phục chế được Ban phong tục rước lên tháp làm lễ vào sáng ngày 23-10.
Về làng Chăm Tân Bổn thuộc xã Phước Ninh (huyện Thuận Nam), chúng tôi đi trên các tuyến đường bê-tông xi măng sạch đẹp. Chị em phụ nữ hăng hái luyện tập văn nghệ chuẩn bị múa tại tháp Po Rome (Pô Rô-me) và tại làng trong dịp Katé. Anh Đàng Trung Lụm, trưởng thôn Tân Bổn vui mừng nói: “Nhờ Nhà nước đầu tư xây dựng hệ thống thủy lợi Tân Giang và Sông Biêu bảo đảm nguồn nước tưới hai vụ ăn chắc nên đời sống nông dân ngày càng no ấm. Bà con tập trung chăm sóc 400 ha ruộng lúa và 30 ha bắp lai xanh tốt, hứa hẹn vụ mùa bội thu. Hai thôn Tân Bổn và Vụ Bổn phối hợp tổ chức múa sân, huy động 100 vũ công dân gian tham gia. Riêng thôn Tân Bổn có 8 đội bóng tranh giải Katé 2014, trang phục và giải thưởng do anh em tự nguyện đóng góp. Năm nay, đồng bào Chăm thôn Tân Bổn đón Katé phấn khởi lắm!”.
Cả sư Hán Đô, quyền Chủ tịch Hội đồng chức sắc Chăm Bàlamôn chia sẻ niềm vui: “Đảng và Nhà nước luôn quan tâm chăm lo nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào dân tộc Chăm. Các đền tháp được ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch hỗ trợ kinh phí trùng tu ngày càng to đẹp. Nhà ở của đồng bào Chăm xây cất khang trang, thiết bị sinh hoạt điện đại, con em học hành thành đạt. Điều đó cho thấy đời sống bà con ngày càng phát triển no ấm, an vui. Chúng tôi vận động bà con chấp hành tốt chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước; chung tay xây dựng nông thôn mới phát triển bền vững. Hội đồng chức sắc Chăm Bàlamôn hướng dẫn Ban phong tục các thôn và bà con tổ chức Katê năm nay với tinh thần vui tươi, tiết kiệm, lành mạnh, an toàn”.
Nguồn: Báo Ninh Thuận Online