Đến với Ninh Thuận, vùng đất không chỉ được biết đến là nơi có bờ biển dài, cát trắng, nước biển trong xanh, quanh năm rì rào sóng vỗ, nơi có đặc sản nổi tiếng  được cả nước biết đến như: nho, tỏi, táo, cừu, dê… mà nơi đây còn là xứ sở của đền tháp, xứ sở của điệu múa, dân ca Chăm làm hấp dẫn và say mê lòng người. Trải qua bao đời nay, người Chăm luôn cùng sát cánh, đoàn kết cùng với các dân tộc anh em như Kinh, Hoa, Raglai, Kơho, Churu… để xây dựng quê hương Ninh Thuận. Hiện nay, người Chăm có số dân hơn 161.729 người, sinh sống ở các tỉnh thành khác nhau nhưng Ninh Thuận là nơi người Chăm đông nhất (67.274 người) và cũng là nơi mà người Chăm vẫn còn bảo lưu nhiều giá trị văn hóa đặc sắc mà nổi bậc nhất, lôi cuốn nhiều du khách nhất đó là khu di tích tháp Po Klong Garai và lễ hội  Kate. Trong đó di tích tháp Po Klong Garai là một trong những ngôi tháp lớn, đẹp nhất đã được nhà nước và nhân dân Ninh Thuận  bảo tồn khá tốt. Đây là cụm tháp Chăm hùng vĩ còn sót lại ở Việt Nam, ẩn chứa nhiều giá trị lịch sử, văn hóa chưa được khai phá của vương quốc Chăm Pa một thời. Trải qua những tác động của nắng, gió, mưa bão… từ mảnh đất Ninh Thuận khắc nghiệt, ngọn tháp vẫn đứng sừng sững thách thức thời gian.Năm 2016, thủ tướng chính phủ ký công nhận tháp này là di tích đặc biệt cấp quốc gia.

Tháp được xây dựng trên đồi cao mà người Chăm gọi là "đồi trầu" cách mặt biển 80m. Đứng trên đồi tháp này du khách có thể nhìn và quan sát tất cả làng Chăm và Tp. Phan Rang - Tháp Chàm của tỉnh Ninh Thuận. Di tích tháp Po Klong Garai bao gồm 3 ngôi tháp (tháp Chính, tháp Cổng, tháp Lửa) và một ngôi đền thờ nhỏ. Tất cả tháp đều xây bằng gạch có 3 tầng kiểu giật cấp. Tháp chính cao 20,5m, có 3 cửa giả và một cửa chính phía đông. Trong tháp chính thờ vị vua Po Klong Garai bằng tượng đá, kiểu Mukalinga. Bên trong tháp chính còn có tượng bò Nandin bằng đá. Trên cửa chính của tháp thờ thần Siva có 8 cánh tay, 2 tay chấp lên đầu cầu nguyện, 6 tay còn lại cầm các vật như dao găm, chĩa ba, bông sen, chén dầu dừa… Những vật cầm này  tượng trưng cho thiện và ác, biểu hiện lưỡng tính của Siva (thần Huỷ diệt và thần Sáng tạo). Tháp cổng cao 8,56m. Đằng sau tháp chính có một đền nhỏ thờ Hoàng hậu Bia Nai Kon tương truyền là vợ của Po Klong Garai. Ở phiá Nam còn có tháp Lửa  cao 9,31m, nơi hàng năm người Chăm cúng tế thần lửa. Ngoài ra, di tích này còn có nhiều bia ký ghi lại năm tháng xây dựng đền, chiến tranh và hòa bình ở vùng đất Ninh Thuận dưới thời vua Po Klong Garai.

Hàng năm tại ngôi tháp này có 4 nghi lễ chính, trong đó Kate là lễ hội lớn nhất. Lễ hội diễn ra ở 3 tháp nhưng tháp Po Klong Garai với đặc điểm và vẻ đẹp độc đáo nên đã lôi cuốn không những cộng đồng Chăm tham gia mà còn cả du khách trong và ngoài nước. Trong dịp lễ hội, nơi đây không chỉ có những lời ca, tục cúng tế, tiếng đàn Kanyi trầm buồn của các tu sĩ mà còn có tiếng trống Ghinăng, tiếng kèn Saranai rộn ràng của chàng trai, cô gái Chăm với sắc phục chói chang đầy khát vọng vươn đến cuộc sống mới đang đổi thay trên quê hương Ninh Thuận. Vào 2017 mới đây Bộ Văn Hóa Thể Thao và Du lich đã công nhận lễ hội Kate được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Cụm tháp Po Klong Garai là di tích lịch sử, nghệ thuật kiến trúc đặc sắc, xứng đáng là hạt ngọc long lanh trong chuỗi di tích danh lam thắng cảnh có giá trị ở Ninh Thuận mà chúng ta chưa khai thác hết. Vì vậy, cần đầu tư kinh phí thích đáng, góp phần gìn giữ tu bổ di tích này. Bên cạnh đó cũng cần chuyên gia giỏi tăng cường làm quảng cáo, truyền thông chuyên nghiệp như xây dựng website, phim, youtube, sách, tờ rơi để thu hút, đón nhận khách du lịch về với tháp Po Klong Garai nói riêng và tỉnh Ninh Thuận nói chung trong thời đại công nghệ 4.0 mà Việt Nam đang hội nhập phát huy./.

Thanh Phương

Trung tâm Thông tin Xúc tiến Du lịch Ninh Thuận

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

NINH THUAN: THE MYSTERIOUS TOWER OF PO KLONG GARAI

 

Coming to Ninh Thuan, the area is not only known for its long coastline, white sand, blue sea water, and waves crashing onto the shore all year round, where famous specialties are known in the country such as: grape, garlic, apple, sheep, goat... but also the land of towers and temples, the land of dance performances, Cham folk songs that are very attractive and passionate. Over the years, Cham people have always been united and solidary together with other ethnic groups such as Kinh, Hoa, Raglai, Koho, Churu... to build Ninh Thuan homeland. At present, the Cham population is more than 161,729 people, living in different provinces, but the Cham living in Ninh Thuan is the largest (67,274 people) and where the Cham still preserves many cultural values, but the most popular attraction is the Po Klong Garai Temple and the Kate Festival. In particular, Po Klong Garai is one of the most beautiful and biggest towers being well preserved by the government and Ninh Thuan people. This is a mighty complex of Cham tower left in Vietnam, which contains many undiscovered historical and cultural values ​​of the Cham kingdom in the ancient time. Facing with the effects of sunlight, wind, rain and storm... from the harsh land of Ninh Thuan, the tower stood firmly challenging time. In 2016, the Prime Minister signed the decision to recognize this tower as a special national level monument.

The tower is built on a high hill that Cham people call "Doi Trau" 80 meters above the sea level. Standing on this hill, visitors can see and observe all the villages of Cham and the city of Phan Rang - Thap Cham of Ninh Thuan province. The Po Klong Garai tower consists of three towers (Main Tower, Gate Tower, and Fire Tower) and a small shrine. All towers are built of brick with 3 levels. The main tower is 20.5m high, has 3 false doors and one main door to the east. In the main tower, there is a stone statue of King Po Klong Garai to worship, as Mukalinga architect. There is also a stone cow statue of Nandin inside the main tower. At the main door of the tower, there is the Goddess Siva who has eight arms, two of them are on the head to pray, the rest six are holding things like dagger, fork, lotus, cup of coconut oil… These things symbolize good and evil, the hermaphroditism of Goddess Siva (The God of Destruction and the God of Creativeness). The gate tower is 8.55m high. Behind the main tower, there is a small shrine worshipping Queen Bia Nai Kon, who is the wife of King Po Klong Garai. The fire tower is in the south with 9.31m high, where Cham people sacrifice the God of Fire. In addition, this monument has many inscriptions recording the period of temple construction, war, and peace in the land of Ninh Thuan under the dynasty of King Po Klong Garai.

Every year, there are four main rituals at this tower, of which Kate is the largest festival. The festival takes place at 3 towers, but the Po Klong Garai tower with unique characteristics and beauty attracts not only the Cham community but also the locals and foreign tourists. During the festival, there is not only the singing, sacrifices customs, the deep sadness of Kanyi musical instrument of the monks but also the drum of Ghinang, the blazing sound of Saranai musical instrument of Cham boys and girls with brightly costumes who are full aspiration to reach new life changing in the land of Ninh Thuan. In 2017, the Ministry of Culture, Sports and Tourism recently recognized the Kate Festival as a national intangible cultural heritage. Po Klong Garai tower is a historical monument, special architectural art, worthy to be a sparkling gem in a series of scenic spots in Ninh Thuan that we have not completely exploited. Therefore, it is necessary to invest funds appropriately, contributing to preserve this monument. Besides that, we also need professional specialists to professionally promote and advertise such as building websites, movies, Youtube, books, leaflets to attract tourists to Po Klong Garai tower in particular and Ninh Thuan in general in the 4.0 technology era that Vietnam is integrating and proving.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

НИНЬ ТХУАН: Тайная башня По Kлонг Гарай

Прибывая в Нинь Тхуан, область известна не только своей длинной береговой линией, белым песком, синей морской водой и круглогодичным серфингом, где в стране известны известные специальности: виноград, чеснок , яблоко, овца, коза ... которая также является землей храмов, страны танца, народных песен Чама привлекательной и страстной. На протяжении многих лет люди Чама всегда были вместе вместе с другими этническими группами, такими как Кинь, Хоа, Раглай, Кохо, Чуру ..., чтобы построить родину Нинь Тхуан. В настоящее время население Чама составляет более 161 729 человек, проживающих в разных провинциях, но Нинь Тхуан является самым чамским населением (67 274 человека) и где Чам по-прежнему сохраняет множество культурных ценностей. Самой популярной достопримечательностью является храм По Клонг Гарай и Фестиваль Кейт. В частности, По Клонг Гарай - одна из самых красивых ступ, хорошо сохранившаяся у правительства и людей Нинь Тхуан. Это мощная башня Чама, оставленная во Вьетнаме, которая на некоторое время содержит множество непризнанных исторических и культурных ценностей королевства Чам. Испытывая последствия солнца, ветра, дождя ... из суровой земли Нинь Тхуан, башня стояла ужасно сложное время. В 2016 году премьер-министр подписал признание башни - это особый национальный уровень.

Башня построена на высоких холмах, которые жители Чама называют «холмом Бетель» в 80 метрах от моря. Стоя на этом холме, посетители могут видеть и наблюдать за всеми деревнями Чам и город Фан Ранг – Тхап Чам провинции Нинь Тхуан. Башня По Kлонг Гарай состоит из трех ступ (Главная башня, Башня Ворота, Огненная башня) и небольшая святыня. Все башни построены из кирпича с тремя уровнями ударного типа. Основная башня высотой 20,5 м, имеет 3 ложных двери и одну главную дверь на восток. В главной башне поклоняются По Клонг Гарай с каменной статуей, Мукалинга. Внутри главной башни находится статуя камня Нандина. У главной двери храма у Шивы было восемь рук, две руки на голове молитвы, шесть рук - на другой, держа кинжал, вилку, лотос, чашку кокосового масла и зло, двойственность Шивы (Дьявол и Творческий Бог). Высота башни составляет 8,55 м. Позади главной башни есть небольшая святыня поклонения Королева Биа Най Кон - жена По Клонг Гарай. На юге есть пожарная башня высотой 9,31 м, где жители Чама жертвуют огнем. Кроме того, у этой реликвии есть много надписей, записанных за пять месяцев строительства храма, войны и мира на земле Нинь Тхуан под королем По Клонг Гарай.

Каждый год на этой башне есть четыре основных ритуала, из которых Кейт - самый большой фестиваль. Фестиваль проходит на 3 башнях, но башня По Клонг Гарай с уникальными характеристиками и красотой привлекает не только сообщество Чама, но и местных и иностранных туристов. Во время фестиваля не только тексты, жертвы, каньи печальная печаль монахов, но и барабан Гиньяна, пылающая труба Саранай мальчиков, чамские девушки в ярких Чжан стремятся достичь новой жизни, меняется в стране Нинь Тхуан. В 2017 году Министерство культуры, спорта и туризма недавно признало Фестиваль Кейт национальным нематериальным культурным наследием.  Группа башен По Клонг Гарай - это исторический памятник, особое архитектурное искусство, достойное блеска нефрита в серии живописных мест в Нинь Тхуане, которые мы не использовали. Поэтому необходимо инвестировать соответствующие средства, способствующие сохранению этого памятника. Кроме того, нам также нужны профессиональные специалисты для продвижения рекламы, профессионального общения, такого как создание веб-сайтов, фильмов, YouTube, книг, листовок для привлечения туристов к башне По Клонг Гарай в частности Нинь Тхуан обычно находится в эпоху технологий, которую Вьетнам интегрирует для продвижения./.